Porady

 

INFOLINIA

 

Dla połączeń stacjonarnych

801 002 202

koszt 36gr/min brutto

 

Dla połączeń komórkowych

32 720 03 99

koszt wg stawki operatora

 

Koszty naliczane są od momentu
połączenia z infolinią
(tj. również za czas oczekiwania).

 

poniedziałek

10:00-18:00

wtorek - piątek

8:30-17:00

 

OSOBISTE

 Informacje na temat miejsca i godzin
udzielania porad osobistych dostępne
są na stronie
KONTAKT

 

Pracownik młodociany w firmie

Wiadomości ogólne

Pracownikiem młodocianym jest osoba, która ukończyła 16 lat, lecz nie przekroczyła 18 roku życia. Młodociany powinien mieć ukończone gimnazjum oraz posiadać świadectwo lekarskie stwierdzające, że praca danego rodzaju nie zagraża jego zdrowiu. W wyjątkowych sytuacjach dopuszczalne jest zatrudnienie:

  • młodocianych, którzy nie ukończyli gimnazjum,
  • osób nie mających 16 lat, które ukończyły gimnazjum,
  • osób nie mających 16 lat, które nie ukończyły gimnazjum.

Pracownik młodociany jest zobowiązany dokształcać się do ukończenia 18 roku życia.
Istnieją dwie możliwe formy zatrudnienia młodocianych:

  1. w celu przygotowania zawodowego,
  2. w innym celu niż przygotowanie zawodowe.

Umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego

    Przygotowanie zawodowe może służyć nauce określonego zawodu związanej z uzy-skaniem niezbędnych kwalifikacji do jego wykonywania albo zmierzać jedynie do przyucze-nia do wykonywania określonej pracy. Z zawarciem pierwszej z wymienionych umów wiąże się obowiązek nauki w ramach zasadniczej szkoły zawodowej. Dlatego też powinna ona być zawarta w terminie przyjęć kandydatów do zasadniczych szkół zawodowych. Natomiast umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego, służąca jedynie przyuczeniu do wyko-nywania określonej pracy, może być zawarta w każdym czasie.

    Umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego należy zawrzeć w formie pi-semnej, na czas nieokreślony. Jedynie pracodawca zatrudniający w celu nauki zawodu więk-szą liczbę młodocianych, niż to wynika z jego potrzeb, może zawrzeć taka umowę na czas określony, jednak nie krótszy niż okres kształcenia wymagany do odbycia nauki zawodu lub przystąpienia do egzaminu na tytuł czeladnika.

    Umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego powinna określać w szczególno-ści:
1) rodzaj przygotowania zawodowego (nauka zawodu lub przyuczenie do wykonywania okre-ślonej pracy),
2) czas trwania i miejsce odbywania przygotowania zawodowego,
3) sposób dokształcania teoretycznego,
4) wysokość wynagrodzenia.

    Nauka zawodu ma na celu przygotowanie młodocianego do pracy w charakterze wy-kwalifikowanego robotnika lub czeladnika i obejmuje praktyczną naukę zawodu oraz do-kształcanie teoretyczne. Nauka zawodu trwa nie krócej niż 24 miesiące i nie dłużej niż 36 miesięcy. Jeżeli jednak młodociany dokształcający się w zasadniczej szkole zawodowej nie otrzymał promocji do klasy programowo wyższej lub nie ukończył szkoły, wówczas praco-dawca, na wniosek młodocianego albo izba rzemieślnicza, na wspólny wniosek pracodawcy będącego rzemieślnikiem i młodocianego, może przedłużyć czas trwania nauki zawodu, nie więcej jednak niż o 12 miesięcy, w celu umożliwienia dokończenia nauki w szkole, a w in-nych uzasadnionych przypadkach nie więcej niż o 6 miesięcy. Należy dodać, że osoby, które przed ukończeniem nauki zawodu osiągnęły pełnoletniość kończą tę naukę na warunkach określonych dla młodocianych. W przypadku młodocianego, który nie dokształca się w za-sadniczej szkole zawodowej możliwe jest skrócenie czasu trwania nauki zawodu, nie wię-cej jednak niż o 12 miesięcy.

    Pracownikowi młodocianemu, który przerwał naukę zawodu a następnie podjął ją w tym samym lub pokrewnym zawodzie u innego pracodawcy, czas odbytej poprzednio nauki zawodu wlicza się do okresu wymaganego do obycia przygotowania zawodowego, po spraw-dzeniu stopnia opanowania zawodu, jeżeli przerwa w nauce zawodu nie trwała dłużej niż 12 miesięcy.

    Młodociany odbywający przygotowanie zawodowe w formie nauki zawodu otrzymuje wynagrodzenie obliczane w stosunku procentowym do przeciętnego miesięcznego wynagro-dzenia. Stosunek ten wynosi:
1) w pierwszym roku nauki - nie mniej niż 4%;
2) w drugim roku nauki - nie mniej niż 5%;
3) w trzecim roku nauki - nie mniej niż 6%.

    Nauka zawodu kończy się egzaminem.

    Druga z form przygotowania zawodowego - przyuczenie do wykonywania określo-nej pracy trwa od 3 do 6 miesięcy. W przypadku młodocianych, będących uczestnikami Ochotniczych Hufców Pracy okres ten może być przedłużony do czasu ukończenia gimna-zjum i trwać łącznie nie dłużej niż 22 miesiące.
    Młodociany odbywający przygotowanie zawodowe w formie przyuczenia do wyko-nywania określonej pracy otrzymuje co najmniej 4% przeciętnego miesięcznego wynagrodze-nia ustalanego podobnie jak w przypadku wynagrodzenia dla młodocianego odbywającego przygotowanie zawodowe w formie nauki zawodu. Przyuczenie do wykonywania określonej pracy również kończy się egzaminem sprawdzającym.

Umowa o pracę w celu innym niż przygotowanie zawodowe

    Pracodawca może zatrudnić pracownika w celu innym niż przygotowanie zawodowe wyłącznie przy pracach lekkich. Pracą lekką jest praca, która nie powoduje zagrożenia dla życia, zdrowia i rozwoju psychofizycznego młodocianego, a także nie utrudnia wypełniania obowiązku szkolnego, jeżeli młodociany jest nim jeszcze objęty.
    Obowiązek ustalenia wykazu prac lekkich spoczywa na pracodawcy. Przed jego wprowadzeniem wymaga on jeszcze uzyskania zgody lekarza wykonującego zadania służby medycyny pracy oraz zatwierdzenia przez właściwego inspektora pracy. Pracodawca jest zo-bowiązany zapoznać młodocianego z wykazem prac lekkich.

    W okresie odbywania zajęć szkolnych tygodniowy wymiar czasu pracy młodocianego nie może przekraczać 12 godzin. Przy czym w dniu, w którym młodociany uczestniczy w zajęciach szkolnych jego dobowy wymiar czasu pracy nie może przekraczać 2 godzin.
    W okresie ferii szkolnych wymiar czasu pracy młodocianego nie może przekraczać 7 godzin na dobę i 35 godzin w tygodniu. Przy czym dobowy wymiar czasu pracy młodociane-go w wieku do 16 lat nie może nigdy przekraczać 6 godzin.
    Normy te obowiązują również w sytuacji, gdy młodociany jest zatrudniony u więcej niż jednego pracodawcy.

Szczególna ochrona zdrowia młodocianych

    Kandydat na pracownika młodocianego jest kierowany na wstępne badania profilak-tyczne. Badaniom tym jest poddawany również młodociany przenoszony na inne stanowisko pracy. Poza wstępnymi badaniami profilaktycznymi pracownicy młodociani podlegają także badaniom okresowym i kontrolnym.

    Pracodawca jest obowiązany dokonywać oceny i dokumentować ryzyko zawodowe związane z pracą, stosować niezbędne środki profilaktyczne w celu jego zmniejszenia oraz informować o nim pracowników młodocianych, a także ich przedstawicieli ustawowych. Pod pojęciem ryzyka zawodowego należy rozumieć prawdopodobieństwo wystąpienia niepożąda-nych zdarzeń związanych z wykonywaną pracą, powodujących straty, w szczególności wy-stąpienia u pracowników niekorzystnych skutków zdrowotnych w wyniku zagrożeń zawodo-wych występujących w środowisku pracy lub sposobu wykonywania pracy.

    W trosce o zdrowie i właściwy rozwój pracowników młodocianych, przepisy limitują ich czas pracy. Czas pracy młodocianego jest uzależniony od wieku i wynosi nie więcej niż:
- 6 godzin na dobę w przypadku młodocianego w wieku do 16 lat,
- 8 godzin na dobę w przypadku młodocianego w wieku powyżej 16 lat.
    Do czasu pracy wlicza się czas nauki w wymiarze wynikającym z obowiązkowego programu zajęć szkolnych bez względu na to, czy odbywa się ona w godzinach pracy, czy też poza nimi. Poza tym, w przypadkach, gdy dobowy wymiar czasu pracy młodocianego jest dłuższy niż 4,5 godziny - pracodawca jest obowiązany wprowadzić przerwę w pracy trwającą nieprzerwanie 30 minut, wliczaną do czasu pracy.

    Pracodawca nie może zatrudniać młodocianego w godzinach nocnych ani w godzinach nadliczbowych, nawet za zgodą młodocianego. Pora nocna dla młodocianych przypada po-między godziną 22.00 a 6.00. Natomiast w stosunku do:
- młodocianych, którzy nie ukończyli gimnazjum,
- osób nie mających 16 lat, które ukończyły gimnazjum,
- osób nie mających 16 lat, które nie ukończyły gimnazjum
pora nocna przypada pomiędzy godziną 20.00 a 6.00.
    Młodocianemu przysługuje w każdej dobie 14 godzin nieprzerwanego odpoczynku obejmującego porę nocną oraz w każdym tygodniu co najmniej 48 godzin nieprzerwanego odpoczynku obejmującego niedzielę.

    Zabronione jest zatrudnianie młodocianych przy pracach wzbronionych
    Pracodawca ma obowiązek sporządzić obowiązujący w danym zakładzie pracy wykaz prac:
 1). wzbronionych młodocianym,
2). wzbronionych młodocianym, przy których zezwala się na zatrudnianie młodocianych w celu odbycia przygotowania zawodowego.
    Wykaz jest ustalany w porozumieniem z zakładowymi organizacjami związkowymi lub przedstawicielami załogi oraz we współpracy z lekarzem sprawującym profilaktyczną opiekę zdrowotną nad młodocianymi.

    Pracownik młodociany nabywa prawo do 12 dni roboczych urlopu wypoczynkowego z upływem 6 miesięcy od momentu rozpoczęcia pierwszej pracy. Natomiast z upływem pierwszego roku pracy nabywa prawo do kolejnych 26 dni roboczych urlopu wypoczynkowe-go. W sumie więc w pierwszym roku pracy wymiar urlopu wypoczynkowego pracownika młodocianego wynosi 38 dni roboczych.
    Prawo do kolejnych urlopów wypoczynkowych pracownik młodociany będzie naby-wał z początkiem każdego roku kalendarzowego. Przy czym ich wymiar wynosi 26 dni robo-czych, aż do roku, w którym młodociany skończy 18 rok życia. W tym bowiem roku nabywa on prawo jedynie do 20 dni urlopu.
    Młodociany objęty obowiązkiem szkolnym powinien mieć zapewnioną możliwość skorzystania z urlopu wypoczynkowego w okresie ferii szkolnych. Jeżeli jednak do czasu rozpoczęcia ferii szkolnych młodociany nie nabędzie prawa do pierwszego urlopu, wówczas udzielenie mu urlopu w okresie ferii będzie zależało od uznania pracodawcy.
    Pracodawca jest natomiast zobowiązany udzielić pracownikowi młodocianemu, będą-cemu uczniem szkoły dla pracujących urlopu bezpłatnego w okresie ferii szkolnych, jeżeli tylko pracownik złoży w tej sprawie odpowiedni wniosek. Wymiar udzielonego w tym trybie urlopu wraz z urlopem wypoczynkowym nie może przekraczać 2 miesięcy.


Ustanie stosunku pracy z pracownikiem młodocianym

    Umowa o pracę zawarta z pracownikiem młodocianym może być rozwiązana:
- w każdym czasie za porozumieniem stron,
- za wypowiedzeniem,
- bez wypowiedzenia (przez pracodawcę – art. 52 i 53 Kodeksu pracy lub przez pracownika – art. 55).

    Młodociany może wypowiedzieć umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego bez żadnych ograniczeń. Natomiast pracodawca może to uczynić wyłącznie w razie:
1) niewypełniania przez młodocianego obowiązków wynikających z umowy o pracę lub obo-wiązku dokształcania się, pomimo stosowania wobec niego środków wychowawczych,
2) ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy,
3) reorganizacji zakładu pracy uniemożliwiającej kontynuowanie przygotowania zawodowe-go,
4) stwierdzenia nieprzydatności młodocianego do pracy, w zakresie której odbywa przygoto-wanie zawodowe.

    W razie konieczności wypowiedzenia młodocianemu umowy o pracę w celu przygo-towania zawodowego odbywanego w formie nauki zawodu, pracodawca zobowiązany jest powiadomić o tym fakcie przedstawiciela ustawowego młodocianego lub jego opiekuna oraz szkołę, jeżeli młodociany objęty jest obowiązkiem dokształcania. Pracodawca będący rze-mieślnikiem powiadamia ponadto izbę rzemieślniczą.
    W sytuacji, gdy lekarz orzeknie, że dana praca zagraża zdrowiu młodocianego, praco-dawca jest obowiązany zmienić rodzaj pracy, a gdy nie ma takiej możliwości, niezwłocznie rozwiązać umowę o pracę i wypłacić odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia.
    Ponadto, umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego może również rozwiązać przedstawiciel ustawowy młodocianego za zezwoleniem sądu opiekuńczego w sytuacji, gdy stosunek pracy sprzeciwia się dobru młodocianego.

    Umowa o pracę zawarta z pracownikiem młodocianym wygasa w przypadku:
- śmierci pracodawcy,
- śmierci pracownika młodocianego,
- upływu 3 – miesięcznego okresu tymczasowego aresztowania młodocianego.


Zgodnie z artykułem 173 Ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo Telekomunikacyjne (Dz.U.2004.171.1800 z późn. zm.) informujemy, że serwis internetowy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Katowicach wykorzystuje tzw. cookies. W przypadku braku akceptacji na ich zapisywanie na Państwa urządzeniu telekomunikacyjnym prosimy o odpowiednie skonfigurowanie przeglądarek zgodnie z dokumentacją techniczną urządzenia / oprogramowania. Nieskonfigurowanie urządzenia / oprogramowania w celu blokowania "cookies" oznacza zgodę na ich wykorzystywanie przez serwis internetowy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Katowicach (art. 173 ust. 2 powołanej ustawy).

Akceptuję pliki cookies znajdujące się na tej stronie .